Op de kaart lijkt het een leeg wit vlak, noordelijker dan waar de meeste reizigers durven te kijken. Maar wie landt op de meest noordelijke luchthaven ter wereld, ontdekt een landschap dat allesbehalve leeg is: gletsjers die afkalven en in de fjorden storten, een hels geluid dat kilometers ver rijkt, rotswanden vol krijsende zeevogels, en een zeldzaam dierenrijk. Spitsbergen, ontdekt door de Nederlandse ontdekkingsreiziger Willem Barentsz – die het eiland vernoemde naar de spitse bergen die je vanop zee en vanuit de lucht waarneemt, is het hart van Artica.
De reis voert door een van de meest afgelegen nationale parken ter wereld, waar de middernachtzon dagenlang geen rustpunt kent, waar ontelbare gletsjers het landschap vormgeven, waar de arctische vogels broeden op steile rotsen, waar de zeehonden onder het ijs spelen… en voornamelijk het terrein van de ijsbeer.
Deze reis start in Longyearbyen, de meest noordelijke stad ter wereld, bereikbaar via de meest noordelijke luchthaven ter wereld. Longyearbyen is de toegangspoort tot Spitsbergen maar staat ook bekend voor “De Svalbard Global Seed Vault” een zaadkluis die duplicaten van zaden uit de hele wereld bewaart diep in de permafrost als ultieme verzekering voor de wereldwijde voedselvoorraad. Er wonen gemiddeld 2500 mensen op Spitsbergen, de meeste daarvan wonen in Longyearbyen – en dat aantal is minder dan de populatie ijsberen.
Hier in Longyearbyen begint de expeditie ook echt: aan boord van de Silver Endeavour van Silversea, een luxueus expeditieschip gebouwd voor de poolgebieden. Een expeditie betekent dat het team nooit op voorhand kan inschatten waar de volgende stop zal zijn. Afhankelijk van de weersomstandigheden, de beschikbare plekken, het gedrag van de oceaan en andere variabelen, wordt de volgende bestemming gekozen. Na een warm welkom door de bemanning zet het schip meteen koers richting negentig graden noord.
Bij het ochtendgloren komen we aan in Krossfjorden ligt Signehamna, een baai die tijdens de Tweede Wereldoorlog een geheime rol speelde: de Duitse bezetters installeerden er een weerstation, verscholen in dit ogenschijnlijk onbewoonbare landschap. Vandaag is het uitgangspunt voor een stevige klim. Of toch wat een stevige klim zou moeten zijn, want het bezoek van een ijsbeer, die werd gespot door een van de beerwachters, leidt ons in allerijl terug naar het schip. We verblijven in zijn territorium, dus we doen er alles aan om hen en ons te beschermen.
De afspraken rond ijsberen in het Arctische gebied beschermen zowel het dier als de bezoeker. Sinds de aangescherpte Svalbard-regelgeving geldt een minimale afstand van 500 meter tussen maart en juni, en 300 meter tussen juli en februari — wie een beer spot, trekt zich terug in plaats van dichterbij te komen. Lonken, opzoeken of verstoren is wettelijk verboden onder de Svalbard Environmental Protection Act.
Weinig plekken in het Arctische gebied dragen zoveel legende als Smeerenburg, op Amsterdameiland. Deze plek groeide uit tot een van de noordelijkste nederzettingen van Europa — met tientallen ovens waar walvisspek werd gesmolten tot olie. Wie er vandaag aan land gaat, loopt niet alleen zozeer door geschiedenis maar ook tussen leven: groepen walrussen liggen loom op het strand, poserend voor wandelaars die selfies nemen.
Aan het einde van Smeerenburgfjorden opent zich Bjørnfjorden. We kiezen ervoor om deze fjord te ontdekken per kayak: tussen afgekalfde ijsblokken door, in duizenden tinten wit en diepblauw — hoe blauwer het ijs, hoe ouder het is, soms duizenden jaren oud. Het geluid van krakend ijs, af en toe onderbroken door een luide plons wanneer een nieuw stuk gletsjer breekt, maakt dit tot een van de meest fysieke, sensorische momenten van de hele reis. Hoogtepunt: een harbor seal komt nieuwsgiering kijken wat we met die gele bootjes in het water doen.
Ondertussen krijgen we aan boord lezingen en volgen we workshops. Sam is de specialist van gesteentes en tectonische platen. Hij leert ons over de aardverschuivingen, de gelaagdheid in de rotswanden. Ken leert ons alles over arctische vogels terwijl Noora en Sebastian toelichten hoe je in ijswater kan overleven. Een workshop knopen maken met Khaled laten we ook niet aan ons voorbijgaan. We zijn voorstander om deze momenten bij te wonen – alles wat je tijdens de reis meemaakt krijgt hierdoor een diepere dimensie en geeft meer waarde aan je ervaring.
En dat brengt ons in Ekmanfjorden – net op tijd na de lezing van Sam over gesteentes – worden we verrast met een kleurenpalet dat je in de Arctis niet verwacht: de omliggende bergen bestaan uit opvallend rood zandsteen, dat het water een unieke gloed geeft, vooral bij laagstaande zon. Tijdens een wandeling in de toendra spotten unieke bloemsoorten en rendieren en leren we van de gids waarom en wanneer de dieren hun gewei elk jaar afstoten.
Terug aan boord verrast de Hotel Director Oliver ons met het openklappen van de “marina”. Een marina is een uitklapbaar of neerlaatbaar platform, meestal aan de achtersteven van het schip, dat het schip letterlijk verlaagt tot op zeeniveau. Hierop werden heerlijke hapjes en drankjes geserveerd gepaard met fijne muziek en een unieke setting.
Halverwege tussen het Noorse vasteland en Spitsbergen ligt Bjørnøya, Bear Island — zonder beren, maar met een van de grootste vogelspektakels van het noordelijk halfrond. Langs de zuidkust strekken kliffen van tweehonderd tot vierhonderd meter hoog zich uit over bijna negen kilometer, waar honderdduizenden broedparen Brünnich’s Guillemots zich verdringen op elke richel. Het geluid, de geur, de constante beweging van vleugels.
Op de terugweg naar het vaste land strijkt een ongewone rust neer over het schip. De laatste avond aan boord van de Silver Endeavour wordt ingeleid door een speech van de kapitein. Hij bedankt de bemanning en samen heffen we een glas met de gasten, en de expeditieleden die nog een laatste keer anekdotes verhalen over wat de voorbije dagen zo bijzonder maakte. Het is het moment waarop duidelijk wordt hoeveel een reis als deze met zich meebrengt: niet alleen het landschap, het ijs en de dieren, maar ook de kennis, de verhalen en het gevoel deel te hebben uitgemaakt van iets dat zich niet laat plannen.
Laat je inspireren en ontdek wat Spitsbergen voor jou in petto heeft. Het team van Brasschaat Travel begeleidt je van A tot Z in de planning van jouw eigen expeditie naar het hart van de Arctis.
Luxe-en expeditiecruises, safari’s in Afrika & rondreizen op maat
De reis door het kleurrijke India verweeft zich met de steden zelf — elk met hun eigen kleur, geur en karakter. Na de Pink City is ook de Blue City een must: welkom in Jodhpur.
Jodhpur wordt “The Blue City” genoemd vanwege de huizen in de oude stad die in verschillende tinten blauw zijn geschilderd. De kleur is een link naar de god Brahma, die steeds in het blauw afgebeeld wordt en zou helpen tegen hitte en muggen, maar geeft vooral die betoverende, koele uitstraling die Jodhpur zo fotogeniek maakt.
In het hart van Rajasthan, aan de rand van de Tharwoestijn werd de stad gebouwd rondom het imposante Mehrangarh Fort. “Mehrangarh” betekent letterlijk Fort of the Sun, verwijzend naar de zonnegod. Het fort torent meer dan 120 meter boven de stad uit op een rots, en biedt een van de meest spectaculaire uitzichten over de blauwe huizen. (klein details, de film The Dark Knight Rises (2012) werd hier gedeeltelijk opgenomen).
Enkele leuke activiteiten in Jodhpur zijn het volgen van een kookles in een traditioneel blauw huis, een inspirerende wandeling met Lakshmi door de oude stad — waar ze verhalen deelt over het dagelijks leven van vrouwen — en een bezoek aan MV Spices in de levendige Sadar Bazaar, waar de geur van verse kruiden zich mengt met het kleurrijke straatleven van de Blauwe Stad.
Nood aan een deugddoende vakantie? Staat u te popelen om de wereld te ontdekken? Kom gerust eens langs, we nemen graag de tijd om samen met u een reis samen te stellen die helemaal bij uw wensen past.